O wszystkim i o niczym

Siatki centylowe, a foteliki samochodowe

Jeden z najczęstszych problemów rodziców, którzy przychodzą do mnie po fotelik – twierdzą, że ich dziecko jest młode, ale waży tak dużo, że potrzebują fotelik „już do końca”.

Zacznijmy od początku – siatki centylowej. Według niej dziecko w 50 centylu mając 12 miesięcy waży jakieś 10.5 kg. Często jednak jest tak, że przychodzicie do mnie z półrocznymi dziećmi o wadze 8, 10 czy nawet 12 kg (tak! To możliwe!)

Czy to, że dziecko waży 11 kg mając 8 miesięcy oznacza, że potrzebujecie fotelika do 36 kg? Nie! Oznacza to, że Wasze dziecko jest cięższe, niż większość dzieci w tym wieku. Nic to nie mówi o dalszym rozwoju tego dziecka, ani o tym, czy za pół roku przytyje kolejne 3 kg czy może nie przytyje nawet grama.

Jak czytamy siatki centylowe?

Siatka centylowa, to tak naprawdę metoda oceny rozwoju fizycznego dzieci.

Aby sprawdzić w którym centylu znajduje się dziecko spoglądamy na siatkę centylową i na dolnej osi znajdujemy wiek swojego dziecka w miesiącach lub latach (wszystko zależy od tego na jaką siatkę centylową patrzymy, np. są osobne dla wagi/wzrostu chłopców i dziewczynek). Następnie na pionowej osi znajdujemy wagę lub wzrost (w zależności od siatki) swojego dziecka i sprawdzamy gdzie krzyżują się obie linie. W ten sposób znajdziemy w którym centylu jest nasze dziecko (dany centyl to też przestrzeń między jedną, a drugą kreską)

Jeżeli nasza pociecha waży te przykładowe 11 kg mając 8 miesięcy, to znajduje się w 97 centylu. Oznacza to, że 97% dzieci w tym samym wieku waży mniej. 
I na odwrót – jeżeli 8 mies dziecko waży 7.5 kg, to jest to 3 centyl. Oznacza to, że tylko 3% dzieci w tym wieku waży podobnie, a 97% waży więcej.

Pięćdziesiąty centyl oznacza, że u połowy dzieci dany parametr (waga/wzrost) przyjmuje wartości niższe, a u drugiej połowy wyższe.

Po co jest siatka centylowa?

Lekarz sprawdza czy dziecko rozwija się stabilnie i nie występują odchylenia (raz jest w 90 centylu, a raz w 25). Zmiany mogą sugerować problemy zdrowotne i są powodem do dalszej diagnostyki. Ewentualne odchylenia w rozwoju dziecka powinien kontrolować lekarz.

U mojego dziecka wyglądało to następująco: mając pół roku ważył ponad 9 kg, co oznacza, że w był 75 centylu. Mając rok ważył 11 kg, co daje nadal 75 centyl, za to mając 1.5 roku ważył lekko ponad 12 kg, co daje też 75 centyl. Jak widać jego waga początkowo wydawała się bardzo duża (9 kg w wieku 6 mies!), potem jednak nie rosła ona w takim tempie.

To, że dziecko waży więcej niż rówieśnicy albo Wam wydaje się wybitnie duże nie oznacza wcale, że ono takie duże już pozostanie. Pozycja na siatce centylowej pokazuje nam czy gabaryty dziecka mieszczą się w ogólnie przyjętych normach oraz na jej podstawie lekarz widzi czy wzrost przebiega równomiernie.

Pamiętać należy, że kiedy dziecko zaczyna chodzić, a zaraz potem biegać, nie będzie już tak przybierać na wadze (oczywiście są wyjątki – dlatego ważna jest kontrola lekarska). Zastanówcie się – dziecko przez kilka pierwszych miesięcy życia nie przemieszcza się, a jedynie je i leży. Ma więc prawo przybrać na wadze (a nawet powinno – przez pierwsze pół roku dziecko powinno podwoić masę urodzeniową, a do roku ją potroić).

Widać to świetnie na siatkach, gdzie w pierwszych miesiącach życia wykres idzie ostro do góry, aby potem kreska stawała się coraz bardziej płaska, czyli wzrost gabarytów dziecka zaczyna przebiegać wolniej (jak w przypadku mojego dziecka +6 kg w 6 mies, a potem kolejne +3 kg w kolejne 12 mies). W czasach, kiedy otyłość stała się chorobą cywilizacyjną kontrola wagi dziecka jest tym bardziej ważna, więc uczulam Was abyście chodzili na regularne kontrole.

Siatka centylowa, a fotelik

Kiedy stajemy przed wyborem fotelika powinniśmy wziąć oczywiście pod uwagę to ile dziecko waży i mierzy, bo w końcu na tym m.in. polega prawidłowy dobór fotelika, jednak zazwyczaj nie ma powodu do paniki, kiedy dziecko mające 8 miesięcy waży 10 kg, ponieważ nawet jeżeli znajduje się w wyższym centylu, to nadal jest w normie.

Czy w takim razie potrzebujecie kupować od razu ogromny fotelik, skoro wasze dziecko jest w tym wyższym centylu? Niekoniecznie.

Wybieranie dla niespełna rocznego malucha fotelika do 36 kg i liczenie na to, że będzie on dobry w każdym momencie jego rozwoju, to tak, jakbyśmy kupili mu buty w rozmiarze 30 i wypchali je watą, żeby zmniejszyć, a potem czekali, aż do nich dorośnie.

Biorąc pod uwagę dobro dziecka o wiele lepszym rozwiązaniem jest wybór fotelika dostosowanego do aktualnych gabarytów i stopnia rozwoju malucha oraz jego zmiana, kiedy będzie taka konieczność. Na większe foteliki przyjdzie jeszcze czas. Tak jak na większe buty 🙂

Standardowym wyborem po tzw. łupinie jest fotelik do 4 roku życia (czyli zwykle do 18 kg / 105 cm wzrostu). Jeżeli myślicie o czymś na dłużej pomyślcie o modelach 9-25 kg tyłem do kierunku jazdy – w tych dziecko pojeździ spokojnie do 6 roku życia. Przykłady takich fotelików do 25 kg znajdziecie >> TUTAJ <<